Het is alsof ik live in een uitzending van National Geographic zit. Prachtige Afrikaanse landschappen, het ene nog mooier dan het andere, soms verborgen achter een bed van wolken. Hoge bergen afgewisseld met eindeloze vlaktes. Groene gewassen maar ook dorre grond. Rivieren. Wilde rivieren. Ik vlieg boven het enorm getroffen Mozambique. Vanuit de lucht ziet het er zo vredig uit. Een strakblauwe lucht met een krachtige, oranje zon. In contrast met het gegeven dat in dit land reeds honderden mensen zijn overleden aan de gevolgen van een verwoestende natuurramp. Hulpeloze kinderen, vervuild water, cholera, honger. Verscheurde gezinnen, vele nieuwe weeskinderen. Schrijnend! Hoog in de lucht denk ik aan hen. Ik merk enige irritatie omtrent de brand in de iconische Notre Dame. De hele wereld is van slag en in paniek. Alle voorpagina’s staan vol en live-blog’s vormen een avondvullend programma. Binnen 24 uur zijn er miljoenen opgehaald voor de wederopbouw. De ramp in Mozambique en tevens getroffen Malawi zijn her en der op een achterklap terug te vinden. Hulp komt slechts langzaam op gang. Deze gedachte steekt. In het ziekenhuis in Malawi waar Marjolijn werkt, zien zij ook de grote gevolgen van deze zeer omvangrijke ramp. Vanuit mijn zeer gammele propellervliegtuig (!) onderweg naar Zuid-Afrika gedenk ik hen, terwijl ik ook geniet van de oogstrelende landschappen die mijn netvlies binnendringen. Mijn gedachten gaan tevens uit naar de afgelopen drie intensieve en bijzondere weken. Zo kort, en toch ook weer zo lang waarbij het vieren van nieuw leven en het delen van rouw centraal stonden.
Tanzania
Hoog gegil, een afwijkende blik en zeer stijve houding. Een mooi baby’tje van een week of twee wordt door oma aan het NICU-personeel overhandigd. Argwanend rondom dit zeer afwijkende gedrag inspecteer ik eerst grondig de tong van de baby. Zwart. Lokale medicijnen zijn na de geboorte van deze baby gebruikt. Dezelfde ‘helende kruiden’ die de baby nu zo kritiek ziek maken. Een lokaal geloof met desastreuze gevolgen. Cultuurverschil ten top! Helaas geen ongebruikelijke reden tot opname. Ondertussen rent (wat al behoorlijk ongebruikelijk is in Afrika) een student de NICU op. Op dit moment wordt een extreem premature tweeling geboren en hulp is gewenst. Daarnaast komt via de spoedeisende hulp nog een moeder met grauw kindje de NICU op gelopen en stopt een ander kleintje met ademen. Inmiddels hebben zich ook reeds negen moeders zich gemeld voor de ontwikkelingspolikliniek. Dit allemaal binnen 30 minuten. Ik zie, aanschouw en spring bij. Dr. Caroline richt zich op de baby die vergiftigd is door lokale medicijnen. Verpleegkundige Edward start behendig met beademen van de blauwe baby met ademstilstand. Verpleegkundige Salome ontfermd zich over de jonge moeder die met haar grauwe kind de NICU op komt- en ik haast me richting de extreem premature tweeling op de verloskamers. Bij binnenkomst zijn de intens kleine mensjes al geboren en alleskunner Paulo staat klaar met een grote zuurstoftank voor transport. Behendig plaatsen we twee kleine gele infuusjes in de kindjes die minder dan 500 gram wegen. Kleine kans op overleving, maar voor comfort en warmtemanagement nemen we ze mee naar de NICU.
Dagelijkse capriolen die mijn Tanzaniaanse collega’s op hun bord krijgen. Een greep uit slechts een ochtend op de NICU. Zij leveren een mooi basisniveau zorg, wat aansluit bij de huidig beschikbare middelen en omvang van de NICU. De zorgvraag groeit echter in enorm vlot tempo, dus hierop moeten we anticiperen! Om ideeën op te doen, te leren van protocollen elders en uitzoeken of er eventueel uitwisseling van verpleegkundigen mogelijk is, breng ik een bezoek aan buurland Malawi, in het ziekenhuis waar ze het hoogste niveau neonatale zorg bieden.
Malawi
Vriendin- en collega Marjolijn Quaak is net zo’n fervent Afrika liefhebber als ik. Al tweemaal eerder zijn we samen in het Tanzaniaanse Sengerema geweest voor werkzaamheden in het ziekenhuis. Momenteel is Marjolijn voor vijf maanden in Malawi, om haar opleiding tot kinderarts af te ronden. Ze is werkzaam in Malawi’s beste ziekenhuis, Queen Elizabeth Central Hospital. Een immens ziekenhuis met alleen al 300 opnameplekken voor de kindergeneeskunde. Een ziekenhuis met mogelijkheden.
De uitgelezen kans om naar buurland Malawi te vliegen voor een bezoek. Echter: wel van Noord-Tanzania naar Zuid-Malawi. Een reis van uiteindelijk 15 uur. De stoffen hobbelweg, uurtje genieten van het prachtige uitzicht over Lake Victoria op de boot en een paar vluchten verder arriveer ik in Blantyre. Daar staat Marjolijn te wachten met haar RAV en gaan we het weekend eerst op ‘roadtrip’ om iets van het prachtige Malawi te zien. Een compleet andere uitstraling dan mijn vertrouwde Tanzania. Omringt door prachtige bergen en verre uitzichten reizen we in noordelijke richting naar het Zomba Plateau. Daar slapen we hoog op het plateau in een knus huis zonder stroom maar met gezellige openhaard. We mogen een magische zonsondergang aanschouwen waarover het uitgestrekte berglandschap prominent zichtbaar is. De dag daarna maken we een mooie hike door het berglandschap van het plateau. Vanaf de top zien we Mount Mulanje stralen en kijken we naar buurland Mozambique.
Op maandag weer een vroege wekker, another day at work. Ik voel me enorm bevoorrecht mee te mogen draaien in het ziekenhuis voor twee dagen. Ik realiseer me nogmaals hoe enorm bijzonder het is om zo dichtbij de bevolking te staan, intieme momenten zoals een bevalling mee te maken en te begeleiden bij overlijden. Ik draai op de eerste dag mee op Chatinka, de NICU in Malawi. Een mooie, grote unit met plek voor maar liefst 50 baby’s! Een fijne plek waar ik direct in mijn element ben. Er liggen veel kritiek zieke kinderen, dus samen met de collega’s daar zijn we vooral bezig met levensreddende handelingen. De dag daarna sta ik ’s morgens op de afdeling van Marjolijn, een afdeling vol ernstig zieke grotere kinderen. Onder de indruk van wat ik die ochtend heb gezien, sluit ik ’s middags aan op A&E (Accidents and Emergency’s). Mijn eerste emergency betreft direct een premature baby van 1,7 kilogram die in nood is. Echt iets voor mij!
Zuid-Afrika
Momenteel ben ik onderweg naar het Zuid-Afrikaanse Johannesburg. Hier mag ik nog een dag verblijven voor ik mijn reis naar huis voortzet. Heel cliché, maar: home is where the heart is. Mijn ‘hartje’ staat me morgen fijn op te wachten op Schiphol, en mijn volgende bezoek aan Sengerema wordt sowieso weer samen!

Jonge prematuur op de NICU

Met Laura, die haar wetenschappelijke stage op de ontwikkelingspolikliniek van de NICU heeft gedaan.

Met Micky, Sandy, Nicole, Laura, Charlotte, Sophie, Rick, mama Martha en mama Elisabeth

Met Marjolijn in Malawi!
Meer van Milou van Ingen
Alles bekijken →
Ieder kind heeft een naam
Drie jaar lang heb ik toegeleefd naar mijn destijds toekomstige hoogtepunt: een half jaar naar mijn geliefde Afrika. Flink sparen, intensieve voorbereidingen…
Lees meer
Tranendal
Het is vrijdagmiddag. We hebben de hele middag met het management zitten vergaderen over het elektriciteitsnetwerk van het ziekenhuis, een potentiële toekomst…
Lees meer
Life in tropics
Het is warm vandaag. Extreem warm. Zweet loopt in kleine straaltjes over mijn rug. De imposante intensive care unit voor zieke pasgeborenen…
Lees meer
