Hamna mvua

“Hamna mvua” (geen regen) zeg ik tegen mijn Afrikaanse mama. Beteuterd en triest slaat ze haar donkere ogen neer. Ze probeert haar sombere blik te maskeren met een brede, prachtige Afrikaanse glimlach. Het regenseizoen blijft uit. De grond is kurkdroog. De felgroene kleur die de gewassen van Tanzania kennen blijven deels wat bruin gekleurd. Er zijn slechts enkele druppels van de zo gewenste regen gevallen, een maand geleden. Mama vertelt dat door de uitblijvende regen de oogst op de shamba (het land) verloren gaat. Hierdoor is er geen werk en dus geen inkomen. Inherent daaraan heeft ze dus vrijwel geen eten, en dat terwijl haar dochter hoogzwanger is. Er is honger. Ik krijg acuut geen hap meer door mijn keel. Wat is de wereld soms toch oneerlijk verdeeld. Het mag cliché klinken, maar ik ervaar dit vrijwel ieder moment van de dag: wat zijn wij bevoorrecht. Mama is inmiddels geholpen, maar dit is slechts een druppel op een gloeiende plaat..

De NICU ligt momenteel vol met kleintjes. Jonge, kleine, te vroeg geboren baby’s. Tot op heden allen in goede conditie- en, tot mijn grote verbazing, ze hebben zelfs al een naam! De prachtigste namen komen weer voorbij: van Precious, tot Semen tot Alone. Tijdens de dagelijkse ronde observeer ik echter dat ze allemaal iets gemeen hebben: ze komen maar niet aan in gewicht. Ze blijven zelfs afvallen. En dat terwijl de moeders de hele dag door zo hard werken door handmatig te kolven en hun dierbare kroost iedere twee uur van melk te voorzien. Opnieuw word ik geconfronteerd met de harde werkelijkheid. De borsten produceren veel melk, maar de melk is een waterige substantie. De moeders krijgen zelf onvoldoende voedingsstoffen binnen, om hun baby’s in de buitenwereld te laten groeien. Gebrek aan adequate voeding, die zo hard nodig is om deze kwetsbare kinderen te laten overleven. Desondanks gaan de moeders er ontzettend voor. Ze blijven kolven en voeding aanbieden. Alles om met een levend kind in handen thuis te komen. Ik maak een diepe buiging.

Tropengeneeskunde

Van werken in de tropen word je inventief. Als ik net van de afdeling ben, belt verpleegkundige Ida mij vanwege een spoedgeval. Ze zegt dat het om een ‘cefaal hematoom’ (een bloeding onder het beenvlies van het schedelbot) gaat. Ik vraag me af wat de spoedindicatie is en vraag dit verder uit. Dan antwoordt ze: o ja, alle organen liggen ook uit de buik. Dit is indicatie genoeg om een stap harder te lopen. Bij binnenkomst staart een grauw baby’tje met grote ogen me angstig aan. Haar maag en darmpakket liggen buiten haar koude lijfje. Ida heeft de organen al met steriele gazen bedekt en gaat op zoek naar goede pijnstilling. Die zoektocht duurt echter tergend lang.

Het baby’tje is ‘helaas’ al twaalf uur oud, waardoor haar maag en darmen vol lucht zitten. Ik krijg de organen niet teruggeplaatst in haar buik, daarvoor is te weinig ruimte. In Nederland maken we in zo’n geval een ‘silo’. Op deze manier hangen we de organen op in een zak, waardoor ze met de zwaartekracht langzaam in de buik kunnen zakken. Inventief maken we een silo van drie steriele handschoenen, steriele gazen en aan de vinger van de handschoen knopen we drie maagsondes aan elkaar welke we aan een infuuspaal ophangen. Zodoende hebben we alsnog een creatieve silo kunnen maken! Inventief denken en creatieve oplossingen creëren leer je hier.

Spoedgeval

Twee Nederlandse coassistenten geven aan dat ze tot 22.00 gebeld willen worden als ik een spoedgeval op de NICU heb. 21.59 word ik opgeschrikt door hels kabaal en getril naast mijn bed. Het is hoofdverpleegkundige Anna. Ze vertelt dat er een hele zieke baby op de NICU is binnengebracht. De baby heeft veel moeite met ademen en laat veel ‘danger signs’ (alarmsymptomen) zien. De baby is drie weken oud, en ze denkt zelf aan een ernstige longontsteking, want de baby hoest en kraakt over z’n longen. Daarna zegt ze, enigszins verlegen, dat ik niet perse hoef te komen. Eigenlijk is haar conclusie dat ze de situatie onder controle heeft. Ze heeft een infuus geplaatst, is gestart met twee soorten antibiotica om breed te kunnen dekken, heeft het baby’tje op z’n buik aan de CPAP ademhalingsondersteuning gelegd, is gestart met voedingsstoffen via het infuus en wegens bloed uit de maag heeft ze nog maar een extra dosis vitamine K gegeven. Veilig liggend in mijn klamboe begin ik te stralen. Dit is fantastisch nieuws. De meest zieke populatie patiënten wordt zelfstandig behandeld. In de huidige setting word ik langzaam overbodig. Ik durf zelfs met een gerust hart in slaap te vallen, omdat ik Anna volledig vertrouw. Een fijn gevoel. Anna zegt erachteraan dat ze me zou willen bellen als de baby verder achteruitgaat, maar verwacht dat ze het zelf aankan. Wat ben ik trots.

Samen met mijn team lokale collega’s kom ik tot de conclusie dat we het goed doen als NICU in deze regio. Binnen onze mogelijkheden kunnen we de maximale behandeling geven aan zieke baby’s. Uiteraard zijn er nog een boel leerdoelen, maar we groeien per jaar. We kunnen gaan overstijgen als we de NICU fysiek kunnen uitbreiden. Mijn volgende doel is het implementeren als de ‘ABCD’ methode. Marije zou zeggen: "ABC, as easy as 123"? Dat zullen we gaan meemaken.

Duurzaam

Om projecten zoals bovenstaand NICU project duurzaam en goed te laten functioneren, hebben we structurele financiële steun nodig. Voor slechts €8,50 per maand kun je lid worden van ‘de Club van 100’ van Stichting Vrienden Sengerema Hospital. Op jaarbasis draag je €100 bij aan de projecten van de Stichting. Meer informatie hierover is te vinden op www.stichtingvsh.nl.

Meer van Milou van Ingen

Alles bekijken →